مقالات

تبعات اجتماعی فاجعه کرونا

نویسنده: اقای داود اسدپور/جمعه, 02 آبان,1399/دسته ها: مقالات

رتبه بندی این مطلب:
4/3

تبعات اجتماعی فاجعه کرونا

 

 

 

دکتر علی معین فر
پژوهشگر، عضو کمیته مطالعات اجتماعی مرکز مطالعات و پژوهشهای شورای اسلامی شهر ارومیه و مدرس جامعه شناسی دانشگاه

نیاز به نگرش علمی در تحلیل و تبیین مسائل جامعه امروزه به عنوان یک اصل پذیرفته شده است و جامعه شناسی با تاسی به این اصل، بیش از همه تخصص ها به مطالعه مسائل جامعه می پردازد. در این میان جامعه شناسی فاجعه، وقوع فاجعه ها و افزایش خسارات انسانی، اجتماعی، اقتصادی و ... را از ابعاد اجتماعی آن مورد کنکاش قرار می دهد.

 

نگارنده بر این باور است که در وقوع فاجعه هر گونه برنامه ریزی نیازمند شناخت صحیح زمینه های اجتماعی اجرای برنامه ها و گروه مورد هدف میباشد. به عبارت دیگر شناخت و تحلیل ساخت و کارکردهای سیستم اجتماعی، رفتار انسانها و سازمانهای فعال در مسائل مربوط به فاجعه در مجموع از بعد جامعه شناختی باید مورد تبیین قرار گیرند.

 

در راستای کاهش اثرات مخرب فاجعه بایستی نیازها بدرستی ارزیابی شوند. چون غالبا نیازهای تصور شده با نیازهای واقعی فاصله بسیار زیادی دارند، چه بسا راه حل‌های احتمالا مناسب پزشکی و فنی بدلیل پاسخ های اجتماعی، موثر واقع نشوند. زیرا پاسخ‌های اجتماعی ممکن است تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند تجربیات گذشته، ارزشها، آداب و رسوم، تمایلات و آرزوها قرار گیرند. امروز بیماری کرونا بعنوان یک بیماری حاد (بیماری که ناگهان ظاهر میشود) و عالمگیر همانند بیماریهای همه گیر از طاعون در دنیا تا شیوع انفولانزای مرغی و انفولانزای خوکی و...، سلامت میلیونها انسان را به خطر افکنده است. اما آنچه در این مقال نگارنده در پی آن است تبعات اجتماعی این فاجعه عالمگیر  است.

 

نویسنده بر این باور است گر چه بیماری کرونا بعنوان یک پدیده پزشکی را در کوتاه مدت نتوان برطرف کرد ولی می توان از تبعات مخرب و منفی اجتماعی اندر حین شیوع و کاهش پیشگیری نمود.  در راستای تحقق این هدف ارائه روشهای جدید و شناخت روشهای دیرینه موجود در فرهنگ جوامع برای مبارزه یا مقابله با فاجعه های عالمگیر می تواند منجر به کاهش آسیبهای جسمانی و اجتماعی آن شود.

 

البته این هدف با روشهای درست برنامه ریزی، آموزش و مدیریت علمی فاجعه آسیب پذیری های انسانی و اجتماعی آن را کاهش دهد. عدم توجه به موارد ذکر شده میتواند در سطح کلان سرمایه گذاریهای انجام شده را از بین ببرد و برنامه توسعه را به تعویق بیندازد و یا به کلی متوقف سازد. و از جانب دیگر ممکن است توجه دولت ها را از نیازهای دراز مدت جامعه به نیازهای کوتاه مدت منحرف سازد بودین ترتیب منافع عمومی و خصوصی که باید در راستای توسعه بکار گرفته می شد صرف بر آوردن نیازهای فوری عجولانه شود.

 

از تبعات منفی اجتماعی دیگر این فاجعه وضعیت طبقات فقیر و تهی دستان شهری است که به دلایل عدیده در معرض آسیب بیشتری قرار دارند بعبارت دیگر فقر، آسیب پذیری انسانها را افزایش میدهد و پیامدهای ناگوار بیماری کرونا برای این قشر ماندگارتر است. با آنکه در جریان شیوع این فاجعه جهانی، نابرابری های اجتماعی بین مردم بطور موقت کمرنگ میشود، ولی در دراز مدت و پس از رفع یا کاهش این فاجعه فاصله های اجتماعی همراه با آسیب های اجتماعی تشدید میشوند. و غالبا برنامه های امدادی بدون کارشناسی ممکن است نا خواسته به آن دامن زند.


دولتها بخصوص دولت ایران به این نکته باید توجه کند که فاجعه عالمگیر کرونا غالبابه طبقات فقیر بشدت آسیب می رساند و مناطق فقیرنشین و حاشیه نشین شهرهای بزرگ در حین شیوع فاجعه وبعد از آن نیاز به توجه و دقت بیشتری دارند وگرنه موجب ناخشنودی اجتماعی و تبعات بعدی اندر جامعه را بدنبال خواهد داشت.

تعداد نمایش ها (29)/نظرات (0)

Search
آمار بازدید
دی ان ان